A`jiniyaz atindag`i No`kis ma`mleketlik pedagogikaliq institutinin` 75 jilliq merekesine dene ta`rbiyasi fakul`tetininde o`zinin` sporttag`i jetiskenlikleri menen u`lken u`les qosqan. Qaraqalpaq ma`mleketlik pedagogikaliq instituti ashilg`an jillardan baslap institutta bilim aliwshi studentlerge dene ta`rbiyasi pa`ni sabaqlig`i o`tile basladi. Biraq sol jillari institutta arnawli dene tarbiyasi kafedrasi, fakul`tet bolmadi, tek g`ana Ulli watandarliq uristan keyingi jillari Qaraqalpaqstan Respublikasinda barliq xalqimizdin` a`sirese jaslarimizdin` arasinda dene ta`rbiyasi ha`m sporttin` rawajlaniwina ken`nen guzar jol ashildi. Ulli watandarliq uris jillarinan keyin institutta student jaslar arasinda massaliq sport ha`m dene ta`rbiyasi jumislarin sho`lkemlestiriw ha`m rawajlandiriw, alip bariw jumislari ken`nen qa`liplese basladi. Bul waqitlari dene ta`rbiyasi sabaqlarin sho`lkemlestiriw, rawajlandiriw ha`m basqada massaliq jumislarda salamatliqti bekkemlew, sport jumislarin alip bariw instituttin` a`skeriy isler bo`limine bekitilgen edi.
Institutimizda jan`a g`ana qa`liplesiwge, rawajlaniwg`a jol alg`an dene ta`rbiyasi ma`selelerin, jumislarin sho`lkemlestiriwge ha`m rawajlandiriwg`a ko`plegen institut professor-oqitiwshilari ayanbastan u`lken ko`terin`kilik penen jumis isledi. Atap aytqanda 1945-jildin` fevral` ayinan baslap Ulli watandarliq uris qatnasiwshisi kapitan marxum ag`amiz akademik Sabir Kamalov a`skeriy isler kabinetine ag`a oqitiwshisi bolip jumisqa ornalasadi ha`m institutta dene ta`rbiyasi jumislarin rawajlandiriwg`a o`zinin` salmaqli u`lesin qosadi. Son`inan institutta 1947-jili arnawli fakul`tetler araliq dene ta`rbiyasi kafedrasi du`ziledi ha`m bul kafedrag`a sportshi Xamid Xabibullin basshiliq etti. Qaraqalpaqstan Respublikasinda sol jillari oqiw orinlarinda joqari mag`liwmatli qa`niygeler menen ta`miyinlew u`lken a`hmiyetke iye boldi. Solay etip 1956-jili qaraqalpaq ma`mleketlik pedagogikaliq institutinda dene ta`rbiyasi fakul`teti ashiliwina baylanisli qa`nigelik boyinsha dene ta`rbiyasi kafedrasi ashilip ha`m sol jili fakul`tetke 50 student qabil etildi. Jan`adan ashilg`an Dene ta`rbiyasi fakul`tetine dekan lawazimina P.F.Lesgaft atindag`i Leningrad ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti pitkeriwshisi E.V.Krasnikova tayinlandi. Dene ta`rbiyasi teoriyasi ha`m metodikasi kafedrasin basqariw sol P.F.Lesgaft atindag`i Leningrad ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti pitkeriwshisi E.P.Xotenkog`a ju`klendi. Fakul`tet professor-oqitiwshilar qurami sol jillari orayliq institut pikeriwshilerinen quraldi. Olar Moskva ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti pitkeriwshileri Q.Gulimbetov, Q.T.Kagarmanov ha`m A.I.Izimbetovlar, sonday aq Leningrad ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti pitkeriwshileri V.I.Solov`ev , V.F.Pushkin ha`m de Tbilisi ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti pitkeriwshileri R.G.Biblis, E.M.Osipovlar sportshi qa`nigelerdi ha`m dene ta`rbiyasi mug`alimlerin tayalawda u`lken miynetleri bar. Jan`a quralip qa`liplesip atirg`an dene ta`rbiyasi qa`niygeliginde tek g`ana oqiw ta`rbiyaliq jumislarina ken`nen mumkinshilik tuwdirilip qoymastan institutimizda ha`m Respublikamizda dene ta`rbiyasi qa`niygelerinin` oqiw pedagogikaliq ha`m sport-massaliq jumislarinin` tabisli jen`isleri ko`zge tu`se basladi. Atap aytqanda institutimizdin` sol waqitlardag`i dene ta`rbiyasi fakul`tetinin` ha`m basqada fakul`tetlerde oqip bilim aliwshi sportshi studentlerdin` o`zlerinin` sport tu`ri menen shug`illandirg`an ustazlarinin` sheber basshilig`i na`tiyjesinde O`zbekistan Respublikasi saylandi komandasi qatarinda Moskva qalasinda o`tkerilgen SSSR xaliqlari I- spartakiadasina qatnasip qaytti, olardan Yunon-rim gu`resi boyinsha N.Zaytov, eskek esiw sporti boyinsha N.Osetrov, T.Kublashev, K.Axmedov, I.Fedotov, V.Terexin ha`m N.Vlasenkolar boldi. 1958-1959 jillari dene ta`rbiyasi fakul`tetinin` professor-oqitiwshilari ja`ma`a`ttin` toliqtiriw ha`m studentlerge bilim beriwde jaqsi dene ta`rbiyasi qa`niygeleri menen ta`miyinlew maqsetinde Nizamiy atindag`i Tashkent ma`mleketlik pedagogikaliq institutininin` pitkeriwshileri menen toliqtirildi. 1960-jili Qaraqalpaq ma`mleketlik pedagogikaliq instituti dene ta`rbiyasi fakul`tetinin` birinshi pitkeriwshileri pitkerip shiqti. Bul pitkeriwshiler o`zlerinin` tan`lag`an ka`sibi boyinsha dene ta`rbiyasi mug`allimi mamanlig`ina iye boldi. Fakul`tette sol ashilg`an jildan baslap studentler sani artip bardi, demek kafedra professor-oqitiwshilar qurami toliqtiriliw kerek boldi, sol ko`z qarastan bir qatar pitkeriwshiler oqitiwshi etip qaldirildi.
1990 jili No`kis ma`mleketlik pedagogikaliq institutinin` qayta ashiliwina baylanisli Dene ta`rbiyasi fakul`teti quraminda Dene ta`rbiyasi teoriyasi ha`m metodikasi, Sport ha`m ha`reketli oyinlar, Sport pa`nleri ha`m fakul`tetler araliq dene ta`rbiyasi kafedralari ashildi. 1990-2005 jillar aralig`inda fakul`tet dekani lawaziminda sport ustasi Sh.Mustafaev, b.i.k B.Jienbaev, dots.K.Nurimbetov, dots.A.Aytniyazov, dots.J.Mambetov ha`m A.Utepbergenovlar basqardi, 2005 jildan fakul`tetke p.i.k A.Niyazov basshiliq etip kelmekte. Usi jillari fakul`tet kafedralarin prof.P.Shilmanov, b.i.k P.Ospanov, p.i.k.Sh.Orazov, p.i.k O.O`tenov, p.i.k. B.Qaypov, dots.A.Aytniyazov, dots.J.Mambetov, ag`a oqitiwshilar D.Niyazimbetov, A.Jumanov, M.Abutov ,A.Reymovlar basqarip keldi. 2005 jildan institut fakul`tet ha`m kafedralarinin` biriktiriliwine baylanisli dene ta`rbiyasi teoriyasi ha`m a`meliyati kafedrasin p.i.k B.Kaypov basqardi , 2009 jildin` sentyabr` ayinan baslap bul kafedrani ag`a oqitiwshi A.Utepbergenov basqarip kelmekte. Fakul`tetler araliq dene ta`rbiyasi kafedrasina dots.J.Mambetov basshiliq etedi. Ha`zirgi da`wirde Dene ta`rbiyasi fakul`tetinde 42 professor-oqitiwshilar studentler jaslarg`a bilim berip kelmekte, sonnan 4 ilim kandidati, 2 dotsent, 13 ag`a oqitiwshi, 23 assistent oqitiwshi. Dene ta`rbiyasi fakul`tetinin` sol ashilg`an ku`nlerinen bu`gingi ku`nge 4000 g`a jaqin joqari mag`liwmatli qa`niygeler pitkerip shiqti. Bugingi ku`nde 700 den aslam student jaslar bilim alip atir. Fakul`tettin` materialliq texnikaliq bazasin bekemlewde aytarliqtay da`rejede ha`zirgi zaman talabina say jumislar islenbekte. Studentlerge bilim beriwde institut kitapxanasinda kerekli a`debiyatlar menen ta`miyinlewde fakul`tet professor-oqitiwshilari ha`m orayliq qalalardan baspadan shig`arilg`an a`debiyatlardan paydalanip kelmekte. Fakul`tette oqiw-ta`rbiyaliq, sport massaliq, ilimiy metodikaliq ha`m ilim izertlew jumislarin talapqa muwapiq a`melge asiriwda jaqsi mu`mkinshilikler tuwdirilg`an.
Fakul`tete bunnan basqada sha`rtnama tiykarinda orta mekteplerge ha`m kolledj,litseylerge metodikaliq ja`rdem beriw jollari jaqsi jolg`a qoyilg`an.
Sonday-aq O`zbekistan Respublikasinin` joqari oqiw orinlari menen baylanistan bolip olardan O`zbekistan ma`mleketlik dene ta`rbiyasi instituti, Nizamiy atindag`i Tashkent pedagogika universiteti, Qaraqalpaq ma`mleketlik universiteti, Urgench ma`mleketlik universiteti, Buxara ma`mleketlik universiteti, Samarqand ma`mleketlik universiteti, Jizzax ma`mleketlik pedagogikaliq instituti ha`m Nawayi ma`mleketlik pedagogikaliq institutlari menen birge islesiw ha`m ta`jiriybe almasiw jumislari talapqa muwapiq alip barilmakta. Fakul`tet professor-oqitiwshilari Dene ta`rbiyasi qa`nigeligi boyinsha student jaslar arasinda sporttin a`hmiyetin tu`sindiriw ha`m olardi sportqa qiziqtiriwda o`zlerinin` salmaqli u`leslerin qospaqta, olardan A.Kazakov Voleybol sporti boyinsha qizlar saylandi komandasin tayarlap O`zbekistan Respublikasi joqari orinlari arasinda o`tkeriletug`in «Universiada-2007» sport jarislarinin` chempioni boldi,bunnan basqa bul komanda O`zbekistan Respublikasinin` birinshilikleri ha`m Kubok jarislarinda siyliqli orinlardi iyeledi. Futbol komandasi Qaraqalpaqstan Respulikasi birinshiligi ha`m Kubok jarislarinin` jen`impazi bul komandag`a J.Bekmuratov ha`m A.Niyazovlar basshiliq etedi. Sporttin` gu`res tu`rlerinen sport sheberi A.Utepbergenov, sport sheberligine talaban N.Dawletiyarovlar jas palwanlardi jarislarg`a tayarlap u`lken na`tiyjelerge erisip kelmekte.Olardan O`zbekistan Respublikasinin` chempionlari sport sheberleri A.Abduxalikov, A.Japaqova,U.Koshmuratova. Bunnan basqada sporttin` qol tobi boyinsha K.Najimov, J.Mirzamuratov, B.Tleuov, basketbol boyinsha A.Erejepov, Voleybol tu`rinen R.Shilmanovlar student jaslardi jarislarg`a tayarlap jaqsi na`tiyjelerge erisip kelmekte. Kafedra professor-oqitiwshilari ta`repinen 5 sabaqliq, 6 okiw metodikaliq qollanba, 100 den aslam metodikaliq qollanba, 500 den aslam ilimiy maqala ha`m tezisler ja`riyalandi.
Ilimiy-izertlew jumislari boyinsha son`g`i bes jilda fakul`tet professor-oqitiwshilarinan B.Kaipov, A.Niyazovlar pedagogika ilimlerinin` kandidati ilimiy ataqlarin jaqlap shiqti ha`m izleniwshi A.Utepbergenov ilimiy jumislarin tabisli jaqlaw aldinda tur. Sonday-aq fakul`tet professor-oqitiwshilari bilimin jetilistiriw kurslarinda,seminarlarda o`z qa`niygeligi boyinsha zaman talabina say bekkemlep barmaqta. Fakul`tet professor-oqitiwshilari jaslarg`a tiyanaqli bilim berip qoymastan, Respublikamizdin` ja`miyetlik ha`m ma`deniy islerinde de belsene qatnasip kelmekte. Fakul`tetler araliq dene ta`rbiyasi kafedrasi assistent oqitiwshisi Maqset Utemuratov 2001 jilg`i «Nihol» siylig`inin` laureati, Bashkurstanda bolip o`tken «Aziya hawazi konkursinin` jen`impazi, Qaraqalpaqstan Respublikasina miyneti singen artist. Ol 2004-jili qalaliq ken`esine deputat, 2009 jili Qaraqalpaqstan Respublikasi joqarg`i ken`esine deputatliqqa saylandi. Bunnan basqada fakul`tet professor-oqitiwshilar institutimizdin` student jaslar arasinda sporttin` a`hmiyetin tu`sindiriw, u`yretiwde olardi massaliq sport tu`rlerine tartiwda miynet islep kelmekte ha`m olardi sportqa qiziqtiriwda o`zlerinin` salmaqli u`leslerin qospaqta. Studentler arasinda jarislar sho`lkemlestirip, olardi sporttin` massaliq tu`rine tartiw boyinsha bir qansha jumislar alip barmaqta. Kafedrada tek g`ana oqiw ta`rbiya islerine ken mu`mkinshilikler tuwdirilip qoymastan, institutimizda, respublikamizda sport massaliq islerinde ken` tu`rde rawajlaniwina da u`lken diqqat awdarildi. Na`tiyjede institutimizdin` dene ta`rbiyasi fakul`teti oqiw ha`m sport massaliq jumislarinin` na`tiyjeleri ko`zge taslandi. Atap aytqanda institutimizdin` student jaslari o`zlerinin` ustazlarinin` sheber basshilig`i na`tiyjesinde sport tu`rlerinen jaksi na`tiyjelerge erisip kelmekte.